Սպերմատոզոիդը կրոն չունի

Չգիտեմ գոյություն ունի աստված, թե ոչ, բայց իր վարկանիշի համար լավ կլիներ, որ գոյություն չունենար: Ժուլ Ռենար

ԲարԵ՛Վ, Փառանձեմ ջան...

Անպատասխան զրույցներ շարքից:

Пережитки тоталитаризма в политической среде современной Армении

Явь, именуемый тоталитаризмом, как широком политическом смысле, так и культурными, политическими проявлениями слова, имел широкое применение в армянской среде.

Սիմեո՛ն, խոսե՞նք մի քիչ

Հրապարակումն անպատասխան զրույց է Սիմեոն Երևանցի կաթողիկոսի հետ...

четверг, 2 марта 2017 г.

Ռայոնցին. մաս երրորդ

Շարունակություն...
Մաս երկրորդը կարդացեք այստեղ:

Նրանք բոլորը հրեշներ են, այդկերպ մտածողները: Երբևէ փորձե՞լ եք, անգամ ամենագեղեցիկ քաղքենիի մեջ տեսնել դժնդակին: Հավատացած եղեք, որ դա կստացվի: Ներքին ահագնացող չարությունը և էության բորբոսը դաջված է նրանց դեմքերին: Մենք հաճախ խաբնվում ենք այդ դեմքերի շպարին: Ներսը տեսնելու համար շատ բան պետք չէ: Ընդամենը երկար նայել ու նրանց էությունը, ավելի շուտ նողկանքը կդաճվի անմոռաց պատկերի նման: Բացառապես բոլորը, անկախ այն հանգամանքից, թե ինչ են բարբառում, այդպիսին են: Ձեր մտքում դարձրեք նրանց սարսափ ֆիլմի որևէ չար կերպար, տվեք այդ մոտիվացիան և կտեսնեք իրականը: Այս հարցում Ձեզ կարող է օգնել հաշիշը: Եթե անգամ չունեք, հոգ չէ ` խորաթափանց միտքն ի զորու է կլանել նրանց հայացքների սառնությունը, միայն լափելու ունակ բերանների չափսը, պիղծ շուրթերի աղոթքը, խաղացող ժպիտների հեգնանքը և հարթ դեմքերի այն պայթող սալը, որը պատրաստ է ցանկացած պահի դժոխային դևեր ու երևակայության սահմաններ չհանդուրժող էակներ ծնել: Այդ հրեշներն ունակ են ջերմեռանդ աղոթել, չիմանալով որ պարի ու աղոթքի համակեցության հիմքում ընկած է ճիվաղ վայրենիների նախնադարյան ու չգիտակցված էությունը:

Կա տեսակետ, որ մարզերի երեխաները լավ են սովորում: Իրականում նրանք չեն սովորում մարզերում մնալու, ստեղծելու ու արարելու համար: Հակառակը, իրականությունը նրանց սովորեցրել է սովորել, որպեսզի փախնեն այդ նույն մարզից և գտնեն այն երանելի բարեկեցությունը և աշխույժը, որի մասին արդեն խոսել ենք: Բայց իրականում, դա թուլության առավելագույն արտացոլումն է, որը բնորոշում է մեզ̀  իրականությունից փախածներիս: Ինձ, Ձեզ, բոլորիս: Մենք զբաղված ենք այն նույն ինքնախաբեությամբ, որին տրվում է դեռահաս պատանին իր սեռական արբունքի առաջնային փուլերում: Արդյունքում մենք չենք գտնում ոչ բարեկեցություն և ոչ էլ աշխույժ: Ավելի շուտ գտնում են նրանք, ովքեր ունակ չեն խորությամբ նայելու և ընկալելու: Ավելի շուտ ընկալելու: Այդ փնտրտուքները բնորոշում են մեր տեսակը և մենք բոլորս ենք վաճառվում: Իրականում, վաճառվելու մեջ վատ բան չկա: Մարմնավաճառը վաճառում է իր մարմինը և հոգեպես ավելի ազնիվ է այն կնոջից, որը ներկայանում է տիկին ու հարկ եղած դեպքում, տարիներով խրատական ճառեր կկարդա ընտանիքի մոր մասին, բայց մշտապես երազում է հարևան Ամբակումի արժանապատվությունը: Արհեստավորը վաճառում է իր հմտությունները, մտավորականը` ուղեղը և այսպես շարունակ: Միակ տարբերությունը գնի մեջ է: Ուրիշ ոչինչ չի առանձնացնում մեզ միմյանցից: Ներեցեք, մեկ միջոց ևս առանձնացնում է` միջոցների մեջ առկա ընտրությունը: Դա արդեն խառնամբոխի, որին մենք հասարակություն ենք կոչում, ընկալումների արդյունքն է: Հարդյունս ` այն կարծրատիպը, որ ձևավորվում է քո շուրջ, երբ քեզ փորձում են ընդունել:


Մենք կարող էինք խուսափել այս ամենից ու մնալ արժանապատիվ: Այս ամենը մազորխիզմ է հիշեցնում: Շատերս պատրաստ ենք մարզի մեր գեղեցիկ անկյունը և սեփականը փոխել կենտրոնի ինչ-որ <<բառաքում>> կամ հետնախորշում ապրելու հետ, վաստակելով ̀  <<ռայոնցին>> տիտղոսը, հենց այդպես էլ քարշ տալով գոյությունը, բայց երբեք չվերադառնալ այն արժանապատիվ մեկնակետին, որն իրականում քոնն է: Ինչու՞, որովհետև վախկոտ ենք: Ձեռնարկող չենք ու հանդուգն չենք: Առ միֆ են այն բոլոր պատկերացումները և ճենճոտ բերաններով կենացները հայի մտքի, էության, ստեղծականության և այլնի շուրջ: Մենք, որպես հանրույթ, չենք հաջողել կյանքի որևէ ոլորտում, չենք հաջողել աշխարհի քաղաքական քարտեզի վրա, ու չենք հաջողելու, քանի դեռ այսպես ենք ընկալելու իրերի ուղին: Մեր միակ սփոփանքը կենտրոնում տարբերվող պոռոտախոսությունն է, որը վաստակել ենք այս կամ ենթաէթնիկ շրջանի ավանդույթներից ելնելով: Դրանով մենք դառնում ենք միմոս վերոհիշյալ քաղքենիների մոտ ̀  զվարճանքի առարկա, լավագույն դեպքում ̀  մերժելի տեսակ: Իսկ յուրայինների ու հատկապես գիտակցող յուրայինների մոտ, ի ցույց ենք դնում դատարկության այն անհունը, որն այնքան բնորոշ է մեր տեսակին:

Շարունակելի...

воскресенье, 15 января 2017 г.

Ռայոնցին. Մաս երկրորդ

Շարունակություն

Մաս առաջինը կարդացեք այստեղ:

суббота, 14 января 2017 г.

Ռայոնցին

Մեր օրերի ողբերգությունը կյանքի գերկենտրոնացումն է Երևանում

суббота, 7 января 2017 г.

Կուզիկը


«Պատանեկությանս Կումայրին» շարքից:


_Ուրիշ տեղ չունի՞ք խաղալու: Ռադ եղեք ուրիշ տեղ խաղցեք:
_Չէ, չունինք, համ էլ ըսիգ ինչքան օր քու մայլեն է, ըդքան էլ մեր մայլեն է:
_Հլը էդ լեզվանի լակոտին նայե: Անդաստիարակ:
_Այ լակոտ, մենծ կնիկ է, հետն ի՞նչխ կխոսաս, ռադ էղի տուն._խառնվում էր երեխայի ծնողը:
_Համ էլ ինքը կնիկ չէ:
_Տո լակոտ, մատմ փիչխա էս, ըդիկ քու ի՞նչ քննարկելու բանն է: Ես քեզի կսեմ ռադ էղի տուն:



Սույն երկխոսությունըկամ որ ավելի ճիշտ է ̀ եռախոսությանը դուք հաճախ կհանդիպեիք Կումայրու նշանավոր Աբովյան փողոցում: Եռախոսության առաջին գործող անձը Լարիսն էր: Թաղի նշանավոր կուզիկը, ով տանել չէր կարողանում թաղի երեխաներին և աղմուկը: Կարծում եմ, յուրաքանչյուր միջին վիճակագրական թաղում կա այդպիսի կին կամ կանայք, իսկ որ ամենասարսափելին է ̀ տղամարդիկ: Լարիսը, մինչ մոր ̀ Սալբիի մահը, ապրում էր մոր հետ: Այնուհետ ̀ միայնակ: Սալբին, ժամանակին եղել էր գնացքի ուղեկցորդուհի և աղջկան վատ չէր պահել: Սակայն բնությունն ասել էր իրենը: Լարիսը կուզիկ էր ծնվել, որն էլ կանխորոշել էր այդ կնոջ ճակատագիրը: Նա ուներ պառաված օրիորդին բնորոշ բոլոր հատկանիշները ̀ մարդամոտ չէր, սիրում էր բամբասել, հյուրեր չէր ընդունում, տանել չէր կարողանում թաղի երեխաներին, և ապրում էր իր կատվի հետ: Լարիսը չէր խանդում այլոց տղամարդկանց, ինչը կարող էր բնական դիտվել նրա կարգավիճակի համար: Նա խանդում էր բոլոր այն հարևաններին, որոնք կատու էին պահում: Դա սարսափելի, ու չար կնոջ խանդ էր: Նա ամեն անգամ միջոցներ էր ձեռնարկում, որ կատու պահող հարևանի կատուն սատկին: Ու հաճախ դա նրա մոտ հաջողվում էր: Նա միշտ իմ հիշողություններում մնում է 50-նն անց, կանաչ աչքերով և սուր հայացքով, կիսաճերմակ մազերով, որոնց հարդարանքը ̀  հետ ընկած գանգրությունը մի տեսակ հիշեցնում էին մուլտֆիլմերի աղվեսներին, կլորիկ կազմվածքով, սուր դեմքով և նշանավոր կուզով կին:
Տողերիս բացասականը բնավ միտված չէ ներկայացնելու նրան միայն վատ երանգներով: Պարզապես նա խտացումն էր երբեք չամուսնացած և բնության այդ դառնության խորշոմը դեմքին կրող կնոջ ամբողջացմանը: Գիտե՞ք, այլ բան է, երբ կինն այրի է, կամ հանգամանքների բերումով մնացել է առանց ամուսին, իսկ այլ է, երբ նա երբեք ամուսնացած չի եղել: Դրանից առավել վատ, բնությունը չի կարող ազդել ԿԻՆ տեսակի վրա: Եվ այդ տեսակի ընկալումները և վերաբերմունքը բնավ արգահատելի չէ: Այն մեծ ըմբռնումի և հասկանալու կարիք ունի: Դեռահաս փուլում դու չես կարող դա հասկանալ: Լարիսն ընդամենը մեզ համար չար պառավ էր, որը չէր թողնում խաղալ մեր փողոցում: Այդ ամենը գիտակցում ես այն ժամանակ, երբ մտովի հետադարձ հայացք ես նետում անցյալիդ և նրանում գործող հերոսներին: Այդ ժամանակ այլ կերպ ու այլ ընկալումներով ես վերաբերվում նրանց:
Նման կանայք ժամանակի ընթացքում ձեռք են բերում հատկանիշներ, որոնք այդքան էլ բնորոշ չեն, կամ գոնե իմ պատանեկության Կումայրիում հատկանշական չէին կանանց համար: Նա սիրում էր նարդի խաղալ: Կյանքում ուներ երկու տարերք  ̀  իր կատուն և նարդին: Նա կարող էր օրվա մեջ խաղալ 30-35 թայլա ու չհոգնել: Նրա հետ բարեկամանալու միակ հնարավորությունը նարդու ընկեր դառնալն էր: Ազնվորեն ասեմ, որ իմ մոտ, ի տարբերության մյուս դեպքերի, նրա հետ բարեկամությունը այդպես էլ չկայացավ: Մեր շփումները կառուցվում էին փոխադարձ վիրավորանքների ֆոնին կամ այն փոքր չարաճճիություններով, որ անում էինք Լարիսի նկատմամբ: Սակայն, նա մերն էր: Իսկ մենք  ̀  նրանը: Աբովյան փողոցի այդ մասը ̀  Ձորի մայլեն, մի տեսակ թերի կնայվեր, եթե չլիներ Լարիս-թաղի երեխաներ հակադրությունը: Դա յուրատեսակ ֆոլկլորի բաղկացուցիչն էր, որն ամբողջացնում էր թաղի կոլորիտը: Դա հասկանում ես հետո, երբ կարոտում ես քո մանկության ու պատանեկության միջավայրին, բայց հեռու ես այդ ամենից ու վերադարձի միտք չունես: Մյուս կողմից, տեսակի նման արտացոլման ու ինքնաարտահյտման մեջ մեղավոր է հասարակությունը: Հասարակություն, որ այնքան հեղհեղուկ ու անդեմ է, երբ կա արժեքային բախում, երբ պետք է ընդառաջ քայլ անելու համարձակություն:
Լարիսն հիմա էլ կա: Ապրում է ու նարդի խաղում: Իսկ պարապ ժամանակ, իր չար հայացքով նայում է փոքրիկ պատուհանի ճաղերի արանքից բոլոր անցորդներին և հյուսում հերթական բամբասանքը:

Արժևորեք ձեր ունեցած լարիսներին, մի օր կարող է այլևս չունենաք ու կտիրի դատարկություն:

суббота, 22 октября 2016 г.

Խնամի ջան, խնամի

Ընդհանրապես, Հայաստանի քաղաքական մշակույթում կար մի տարածված սկզբունք, համաձայն որի, պաշտոնյաներն իրենց նախորդների հասցեին աշխատում էին վատ բաներ չասել։

пятница, 23 сентября 2016 г.

Վանոն ու Լոուրենսը

Կամ սառը գլխով անկախության մասին

воскресенье, 11 сентября 2016 г.